Ορεινές - Εναλλακτικές Διαδρομές Δήμου Αλεξανδρούπολης
Η ιστοσελίδα είναι υπό κατασκευή και ενημερώνεται συνέχεια με πληροφορίες και περιεχόμενο.

Άβαντας

avantas

Ο ημιορεινός οικισμός του Άβαντα βρίσκεται 12 χλμ. βόρεια της Αλεξανδρούπολης, χτισμένος στους πρόποδες του ορεινού όγκου της Ροδόπης.

  • Ονομασία

    Κατά τη μυθολογία, ο επώνυμος γενάρχης των Αβάντων, Άβας, ήταν υιός του Λυγκέως, υιού του Αιγύπτου και της Αργυφίας και ο μόνος διασωθείς μεταξύ των αδελφών του, χάρη στην αγάπη της συζύγου του Υπερμνήστρας, η οποία απετέλεσε εξαίρεση στις συζυγοκτόνους αδελφές της, τις κόρες του Δαναού.

    Ο Άβας ήταν πατέρας των διδύμων αδελφών Προίτου και Ακρισίου, άρα προπάππους του ήρωα Περσέως.

  • Ιστορικά στοιχεία της περιοχής

    Στον Άβαντα και τους Πύργους, βόρεια της Αλεξανδρούπολης, σώζονται εντυπωσιακά ερείπια βυζαντινών φρουρίων. Στα δυτικά του Άβαντα, στις πλαγιές του Zωναίου Όρους, σχηματίζεται στενωπός με απότομες βραχώδεις κατωφέρειες, όπου βρίσκονται πολυάριθμα σπήλαια. Ένα από αυτά, η πρόσβαση του οποίου είναι ιδιαίτερα δύσκολη, διαμορφώθηκε στο παρεκκλήσι των Αγίων Θεοδώρων.

    Οι τοίχοι και το κτιστό εικονοστάσι του είναι πλούσια εξωραϊσμένα με βυζαντινές τοιχογραφίες. Βάσει των σωζόμενων τοιχογραφιών ο ναός χρονολογείται μεταξύ 11ου και 13ου αιώνα. Πιθανότατα να ήταν απόληξη της πε-ριώνυµης µοναστικής πολιτείας του Παπικίου Όρους, που συνδέεται µε την ησυχαστική κίνηση του 14ου αιώνος, τον Γρηγόριο Παλαµά και τον Μάξιµο Καυσοκαλυβίτη.

    Στον Άβαντα, βόρεια της Αλεξανδρούπολης, λίγο βορειότερα της σημερινής Εγνατίας Οδού, πάνω σε λόφο υψώνεται το φραγκικό κάστρο του Άβαντα, µε διπλά τείχη και υψηλούς τετράγωνους πύργους στις γωνίες.

    Το κάστρο πιθανότατα συνδέεται µε την παρουσία των Γατελούζων στην περιοχή, αλλά και µε την παρουσία Βυζαντινών, ίσως μάλιστα, ταυτίζεται µε τη βυζαντινή Περιστεριά, χώρος που συνδέεται µε τον Θεόδωρο Κοµνηνό, όταν το 1255 ο συγκεκριμένος θα περάσει ερχόμενος από την Γρατσιανού για τις Φέρρες και τον Έβρο, αλλά και µε τον Ιωάννη Κατακουζηνό.

    Κοντά στον Άβαντα και μετά το πέρασμα που θυμίζει Μετέωρα και τις δελφικές “Φαιδριάδες Πέτρες”, υπάρχει ως σήμερα ο οικίσκος της Αισύµης, όπου και απαντά περιοχή µε κάθετους απότομους βράχους, γνωστή ως “Κάστρο του Γύπα”. Η περιοχή συνδέεται µε τον Όμηρο και το βασιλιά της Τροίας Πρίαµο καθώς µία από τις γυναίκες του, η Καστιάνειρα (“η ωραία Καστειάνειρα ωσάν θεά στο σώµα”, Όµηρ. Θ 305), μητέρα του Γοργυθίωνα, αδελφού του Έκτορα και του Πάρη, καταγόταν από την Αισύµη της Θράκης.

  • Ευρήματα

    Στην αγροτική περιφέρεια ανατολικά του Αβαντα 20χλμ. βορειοανατολικά της Αλεξανδρούπολης και στους πρόποδες του ορεινού όγκου της Ροδόπης εντοπίστηκε πρόσφατα, με επιφανειακή έρευνα, ένα σύνολο προϊστορικών μεγαλιθικών μνημείων της Πρώιμης Εποχής Σιδήρου (1050 - 650 π.Χ.). Ανήκει στην περιοχή του θρακικού φύλου των Κικόνων, γνωστού από τον Όμηρο και τον Ηρόδοτο.

    Στον δρόμο από τον 'Αβαντα προς Αισύμη, στα βουνά που υψώνονται προς τα Δυτικά, σώζονται ιερά των Κικόνων Θρακών, με απεικονίσεις αστερισμών, όπως της Μεγάλης Άρκτου και κόγχες για προσφορές, στην τοποθεσία Μοναστήρι Λόφος. Κατά τους ειδικούς, ήταν ιερά της λατρείας του θεοποιημένου Θράκα βασιλιά και ήρωα Ρήσσου.

    Σε μικρή απόσταση βορεια του χωριού, αποκαλύφτηκαν λαξευμένες στο βράχο παραστάσεις (βραχογραφίες) με γεωμετρικά και ανθρωπόμορφα σχέδια. Όλα τα μεγαλιθικά μνημεία βρίσκονται σε δασώδη περιοχή, έτσι είναι πιθανό να αποτελούσαν ένα “ιερό άλσος”, σαν αυτό που αναφέρει ο Όμηρος ότι κατοικούσε ο ιερέας των Κικόνων Μάρωνας.

    Ο οικισμός του Άβαντα είναι ένας ημιορεινός οικισμός κτισμένος σε υψόμετρο 110m – 150m. Ο οικισμός μοιάζει καρφιτσωμένος σε μια αμφιθεατρική πλαγιά, η οποία με μικρή νότια κλίση ξεκινά από τους βορεινούς βραχώδεις και απόκρημνους λόφους και ξεχύνεται προς το Θρακικό πέλαγος. Το εντυπωσιακό Σάος της Σαμοθράκης με τις εποχιακές του μεταμορφώσεις είναι μόνιμα κορνιζωμένο στην καθημερινή σκηνή του οικισμού. Το μεγαλύτερο υψόμετρο στην περιοχή συναντάται βορειοανατολικά του οικισμού στην κορυφή του λόφου «Δερβενι» με υψόμετρο 494 μέτρα, από το οποίο προσφέρεται ο οικισμός σε πανοραμική θέα.

  • Κλίμα

    Το κλίμα του οικισμού είναι μεσογειακό, οι χειμώνες είναι ψυχροί ενώ οι βροχοπτώσεις και οι χιονοπτώσεις είναι αρκετά συχνές.

  • Περιβαλλοντικά στοιχεία

    Η χλωρίδα της περιοχής εναλλάσσεται από την αυτοφυή δασική μορφή στα βόρεια του οικισμού προς τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις στα νότια του οικισμού, δηλαδή προς τον κάμπο της Αλεξανδρούπολης.

    Η υψομετρική και μορφολογική κλιμάκωση της ευρύτερης περιοχής του Άβαντα από τις ορεινές προς τις πεδινές παραλιακές περιοχές, σε συνδυασμό με το πρότυπο ανάπτυξης των τουριστικών δραστηριοτήτων έχει διαμορφώσει συγκεκριμένους τύπους οικοσυστημάτων.

  • Ορεινό και ημιορεινό οικοσύστημα

    Η εμφάνιση των δασών διαφοροποιείται έντονα στη χαμηλή ζώνη, όπου τα φυσικά οικοσυστήματα εμφανίζονται έντονα υποβαθμισμένα, απόρροια της εντατικής και συνεχόμενης εκμετάλλευσης αυτών των εκτάσεων από τον άνθρωπο. Σε πολλές εκτάσεις αυτής της ζώνης, το δάσος έχει δώσει τη θέση του σε αραιούς θαμνώνες. Τα κυρίαρχα είδη σε αυτούς τους θαμνώνες είναι το Πουρνάρι (Quercus coccifera) και ο Γαύρος (Carpinus oientalis). Οι δασικές εκτάσεις αυτών των περιοχών δέχονται έντονες αρνητικές επιδράσεις από τη βόσκηση, είτε λόγω υπερβόσκησης ορισμένων εκτάσεων (νοτιοανατολικά οικισμού Άβαντα) είτε κυρίως λόγω των πυρκαγιών για δημιουργία κτηνοτροφικής γης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση νεαρών και πυκνών θάμνων και δέντρων και την απουσία εκτάσεων με πραγματικό υψηλό δάσος.

    Αντίθετα με τους θαμνώνες της χαμηλής ζώνης, στα ημιορεινά η εμφάνιση των δασών βελτιώνεται και εμφανίζονται σε μεγαλύτερη αναλογία διάφορα είδη φυλλοβόλων δρυών. Οι διαπλάσεις της δρυός καταλαμβάνουν τη μεγαλύτερη έκταση της περιοχής σε ποσοστό που φθάνει το 70-80% της συνολικής έκτασης. Οι συστάδες της δρυός, εμφανίζουν μία μεγάλη ποικιλία δομών, αποτέλεσμα έντονων κακών ανθρωπογενών παρεμβάσεων του παρελθόντος (κυρίως έντονη βόσκηση σε συνδυασμό με ανεξέλεγκτη υλοτόμηση των δέντρων).

    Η πανίδα της περιοχής είναι αρκετά πλούσια, με κυριότερη αυτή των πτηνών. Μερικά από τα είδη ορνιθοπανίδας που εμφανίζονται στην περιοχή είναι ο κορμοράνος, λευκοισικνιάξ, σταχτοτοικνιάξ, χρυσαετός, φιδαετός, γερακίνα πετροπέρδικα, αγριόκουρκος, κίσσα, φάσα, μπούφος, κότσιφας, τσίχλα, κ. ά.

  • Αγροτικό οικοσύστημα στα πεδινά

    Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις καταλαμβάνουν τη μεγαλύτερη έκταση στην περιοχή αυτή. Οι εκτάσεις αυτές λόγω των ομαλών κλίσεων σε όλη τη χαμηλή ζώνη, πολλές φορές καταλαμβάνουν ολόκληρους λόφους. Τα περισσότερα χωράφια είναι μη αρδευόμενα. Σε πολλές περιπτώσεις ανάμεσα στις καλλιέργειες παρεμβάλλονται πλούσιοι φυτοφράκτες, δημιουργώντας ένα πολύτιμο οικοσύστημα για πολλά είδη ζώων. Πανιδικό απόθεμα προσαρμοσμένο στην λειτουργία του συστήματος αποτελούμενο κυρίως από λαγόμορφα, ερπετά, αμφίβια, στρουθιόμορφα και αρπακτικά (γεράκι των αγρών).

  • Βιότοποι και άλλοι οικότοποι

    Η περιοχή Άβαντα - Κίρκης, περιλαμβάνει πολύ σημαντικούς βιότοπους για την Ελλάδα. Στις πολυάριθμες ορθοπλαγιές και φαράγγια του, φωλεοποιούν σπάνια αρπακτικά πουλιά. Η παρουσία κλειστών δασωμένων κοιλάδων προσελκύει πολλά μεταναστευτικά και διαχειμάζοντα είδη, ιδιαίτερα στρουθιόμορφα. Οι ορθοπλαγιές είναι από τα σημαντικότερα οικολογικά στοιχεία της περιοχής και κατανέμονται σε όλη την έκτασή της. Οι στενές και κλειστές κοιλάδες που έχουν δημιουργήσει οι τοπικοί χείμαρροι, προσφέρουν προστατευόμενα καταφύγια για πολλά είδη πουλιών.

    Το ποικιλόμορφο τοπίο στην περιοχή Άβαντα - Κίρκης - Αγίων Θεοδώρων χαρακτηρίζεται από έντονο ανάγλυφο με φαράγγια, απότομες βραχώδεις ορθοπλαγιές και κοιλάδες με πυκνά δάση, τις οποίες διατρέχουν πολλά τοπικά ρέματα. Πολλές από τις κοιλάδες αυτές είναι δύσκολα προσπελάσιμες από τον άνθρωπο.

    Στις ορθοπλαγιές και τους βράχους ανάμεσα στις δασώδεις κοιλάδες, που είναι οι περισσότεροι σ' όλο το νομό Έβρου, κάνουν τις φωλιές τους σπάνια αρπακτικά πουλιά ενώ τα δάση των κλειστών κοιλάδων της περιοχής προσελκύουν μεταναστευτικά και ξεχειμωνιάζοντα είδη, ιδιαίτερα στρουθιόμορφα, καθώς και πολλά είδη θηλαστικών. Συναντούμε πουλιά όπως ο Χρυσαετός, το Όρνιο, ο Μπούφος, ο Μαυροπελαργός, και πολλά θηλαστικά όπως το Ζαρκάδι. Παράλληλα, η ποικιλία βιοτόπων σε συνδυασμό με το θερμό κλίμα της περιοχής, έχει δημιουργήσει ιδανικές συνθήκες για την ύπαρξη πολλών ερπετών και εντόμων. Για όλους αυτούς τους λόγους, το σύνθετο οικοσύστημα της περιοχής είναι μοναδικό τόσο για την αισθητική, όσο και για την οικολογική του αξία.

  • Πολιτισμικό πλαίσιο

    Σήμερα στον Άβαντα συμβιώνουν αρμονικά όλες σχεδόν οι φυλές του Ελληνισμού, Καππαδόκες, Σαρακαταστάνοι, Θρακιώτες, Κωνσταντινουπολίτες, μερικοί νησιώτες και τελευταία παλιννοστούντες Πόντιοι. Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2011 οι κάτοικοι του Άβαντα ανέρχονται στους 527.

    Κύρια απασχόληση των κατοίκων είναι η γεωργία και δευτερευόντως την κτηνοτροφία. Μάλιστα, είναι το μοναδικό χωριό στην ΟΡΕΙΝΟΤΗΤΑ του Δήμου Αλεξανδρούπολης που συνεχίζει να λειτουργεί δημοτικό σχολείο φιλοξενώντας και τους μαθητές από την Αισύμη.

  • Ο Άβαντας ως τουριστικός προορισμός

    Η περιοχή του «ΣΤΑΥΡΟΥ» με το πέτρινο φαράγγι, ο «ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ» κάτω από τα αρχαία τείχη, η «ΚΑΛΗ ΒΡΥΣΗ», και στην συνέχεια «Η ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ» μέσα σε ένα τοπίο με υδάτινους σχηματισμούς κρυμμένο ανάμεσα σε αιωνόβια πλατάνια δέχονται πλήθος επισκεπτών κάθε χρόνο.

    Ανηφορίζοντας προς ΑΙΣΥΜΗ συναντάμε έναν από τους πλέον οργανωμένους δασικούς χώρους αναψυχής στην περιοχή «ΜΠΟΥΜΑΡΙΑ» που πηρέ το όνομα της από τις πολλές πηγές Τέλος, στην νότια - ανατολική πλευρά του οικισμού έχουμε την κοιλάδα των κάστρων των «ΓΑΤΕΛΟΥΖΙ» και στην συνεχεία αφού περάσουμε από τον εγκαταλειμμένο χωριό «ΠΟΤΑΜΟΣ», μπαίνουμε στην κοιλάδα των «ΑΓΙΩΝ ΘΕΟΔΩΡΩΝ» που αποτελεί μια πραγματική φυσική πρόκληση.

    Βόρεια του ΆΒΑΝΤΑ και σε απόσταση 2χλμ υπάρχει η περιοχή της «ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΑΣ» χώρος που πρόσφατα αναπλάσθηκε από τις τοπικές αρχές, μια πανέμορφη τοποθεσία, το βασίλειο των αηδονιών, μελωδία μυστηριακά καταπραϋντική. Στην περιοχή υπάρχει και ένα μεγάλο σπήλαιο το οποίο όμως είναι σήμερα φραγμένο.

    Η κεντρική πλατεία του χωριού αποτελεί το εμπορικό, κοινωνικό και πολιτιστικό κέντρο του οικισμού. Γύρω από αυτήν είναι ανεπτυγμένο το χωριό. Επί της κεντρικής πλατείας βρίσκεται η εκκλησία του πολιούχου του χωριού, του Αγίου Χαραλάμπους καθώς επίσης, το δημοτικό κατάστημα και το Ηρώο του χωριού. Στο παρελθόν εκεί αντικριστά με την εκκλησία, σύμφωνα με τις παραδόσεις των προσφύγων κατοίκων του ΑΒΑΝΤΑ, υπήρχε και το πολυθέσιο διώροφο δημοτικό σχολείο του οικισμού, το οποίο στην δεκαετία του 60’ για λόγους στατικής επάρκειας κατεδαφίσθηκε και μεταφέρθηκε αλλού.

    Τα μόνα κτίρια μέσα στον οικισμό με ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά στοιχεία είναι η εκκλησία του πολιούχου Αγίου Χαραλάμπους και η μικρή χαμηλοσκεπής εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.

ΕκτύπωσηΗλεκτρονικό ταχυδρομείο